Website Henk Gols googleb22ff19820e4ba6e.html

Wonder

Trinitas Roebljev

Soms gebeurt het wonder. Zeker, je moet je best doen, hard werken, kritiek aanhoren, mislukkingen incasseren, steeds weer moet je óók door verwarring en donker. Maar soms gebeurt het: oase onderweg, groene weide, stromend water, moment van genade, oord van vrede.

In de Dinsdagmorgenkring van oktober gebeurde het. Ik ervoer het als een wonder. Wij bespraken het dogma van de Drie-eenheid van God. Dogma’s zijn essentieel. Ze zijn: schepping in de chaos, subtiele vormgeving tegen vaagheid en vormeloosheid in. Dogma’s zijn speelse verbeeldingen, fijnzinnige tekeningen, ze maken een glimp zichtbaar wat zomaar niet uit te leggen is.

Het dogma van de heilige Drie-eenheid is in de 15e eeuw geschilderd door Andrej Roebljev, een Russische monnik. Zijn icoon is beroemd geworden. Aan de hand van het verhaal van Abrahams gastvrijheid jegens drie engelen die hem bezoeken (Genesis 18:1-15) verbeeldt Roebljev het wezen van God. Gods Drievuldigheid wordt gevat in drie gestalten, die veelzeggend binnen één cirkel passen. Elk gelaat is naar een ander toegewend. In het midden staat een tafel, die verwijst naar de eucharistie.

De drie gestalten kijken. Ze zijn niet elk op zichzelf gefixeerd, het zijn geen losse individuen, maar drie op elkaar betrokken personen (persoon zijn kun je alleen maar via een ander die jou opmerkt en aanziet, met respect en liefdevol). Links is de Vader, hij wordt aangezien door de Zoon (in het midden) en de Geest (rechts).  De Vader kijkt naar beiden. De ogen van de drie gestalten maken een beweging los, een stille kijkende beweging rond de tafel. Wij als groep hadden de ervaring dat we, mee-kijkend, de icoon als het ware werden binnen gezogen. Dat we bij de beweging van het kijken van de drie gestalten betrokken werden.

Het wezen van God… wij kunnen het onmogelijk in woorden vatten. Het wezen van een ander mens evenmin. We kunnen wel kijken. En aan tafel gaan. Door eucharistie te vieren gaan we het geheim van God binnen, zegt de icoon uitnodigend. We krijgen deel aan Gods kijken. En vervolgens kijken we ook beter naar elkaar, met respect en liefdevol. Soms gebeurt dan het wonder dat er iets tussen ons gaat bewegen, dat wij elkaar ontroeren. Dat we stoten op een glimp van elkaars diepe geheim. Het kijken maakt ons tot een echt persoon, de een opmerkzaam bevestigd door de ander.


Henk Gols

Column in het kerkblad Over & Weer, november 2019