Website Henk Gols googleb22ff19820e4ba6e.html

Transformatie


N120929 18

Liturgie is meer dan de woorden en gebaren in een kerkdienst van een uur. De gang naar de kerk is al liturgie. De kerkruimte, mits eerbiedig gebouwd en ingericht, spreekt voordat er een woord gezegd is. Nog lang houden de stenen van het huis de gebeden en de gezangen vast van de gemeente die er samenkwam en -komt.

Hoezeer de stenen spreken en de ruimte vervoert, beleefde ik vorig najaar in Coventry.
De binnenstad van Coventry is in november 1940 door een Duits bombardement verwoest. De innovatief bedoelde nieuwbouw van na de oorlog heeft nu al zijn tijd gehad. Met uitzondering van de kathedraal, die zestig jaar geleden gebouwd werd naast de ruïnes van de oude.

Wie de kathedraal betreedt, heeft de ruïnes achter zich. Kijk je achterom, dan blijf je door de reusachtige glazen achterwand de puinhoop zien. Het verleden is een litteken dat niet meer verdwijnt. Maar de kerkruimte nodigt uit tot een beweging naar voren, richting koorgestoelte en altaar. De hoge wand boven het altaar is bekleed met een doek, waarop groot de verrezen Christus is uitgebeeld. Zijn littekens zijn zichtbaar. Maar hij is geen slachtoffer: in hem worden alle pijn en verdriet begrepen en getransformeerd. Waag je je aan de pelgrimage naar de Christusfiguur, dan zie je, als je om je heen kijkt, tot je verrassing het ene na het andere hoge gebrandschilderde raam. Niet als je op de drempel blijft, vastgekit aan het verleden, maar als je naar voren loopt, manifesteren zich telkens opnieuw bronnen van licht en kleur. Boven de koorbanken zijn motieven van doornenkronen aangebracht, niet zwaar en deprimerend, maar speels en open. Heel het gebouw spreekt de hoopvolle taal van pijn die geneest, van verzoening en vrede.

Op deze plek hoorde ik van de gewelddadige dood van een dierbare collega. Geschokt ging ik terug naar de puinhoop en probeerde het opnieuw, in tranen: de gang naar de Christusfiguur.


Henk Gols

Coventry Cathedral is de spil van een wereldwijd netwerk van verzoening en vrede, de ‘Community of the Cross of Nails’ (www.crossofnails.org).

Dit artikel is verschenen in de rubriek 'Geraakt' in het blad Lætare. Tijdschrift voor liturgie en kerkmuziek, februari 2013